Współwłasność nieruchomości to częsta sytuacja w stosunkach prawnych, nierzadko wynikająca nie tyle ze wspólnej decyzji kilku osób, a np. dziedziczenia. Zdarza się, że wskutek braku porozumienia czy wspólnej decyzji, współwłaściciele postanawiają o zniesieniu współwłasności. Jak dokonać tego w praktyce? Odpowiadam poniżej.

Zniesienie współwłasności możliwe jest na drodze sądowej (na zgodny wniosek lub spornie) oraz przed notariuszem (kiedy między współwłaścicielami nie ma sporu).

Zniesienie współwłasności u notariusza

Dokonanie zniesienia współwłasności nieruchomości przed notariuszem to rozwiązanie przewidziane dla współwłaścicieli, którzy są zgodni co do tej decyzji – postępowanie przed notariuszem jest tańsze i szybsze w porównaniu do procedury sądowej i polega na sporządzeniu stosownego aktu notarialnego uwzględniającego niezbędne informacje w przedmiocie podziału nieruchomości.

Przy zniesieniu współwłasności przed notariuszem współwłaściciele muszą samodzielnie dojść do porozumienia. Taksa notarialna jest ustalana indywidualnie, zgodnie z przepisami obliczany jest również podatek od czynności cywilnoprawnych; odrębne koszty ponosi się za wydanie wypisów sporządzonego aktu – 6,00 zł netto od każdej, rozpoczętej strony.

Zniesienie współwłasności poprzez postępowanie sądowe

W przypadku postępowania sądowego, konieczne jest złożenie do sądu wniosku o zniesienie współwłasności. Podlega on oczywiście opłacie, przy czym, jeśli wniosek zawiera zgodny projekt zniesienia współwłasności, opłata wynosi 300,00 złotych; jeśli między współwłaścicielami istnieje spór, opłata stała wynosi 1000,00 złotych.

Jeśli między stronami istnieje spór co do zniesienia współwłasności, sąd na każdym etapie postępowania nakłania strony do wspólnego dokonania podziału nieruchomości i wskazuje im sposoby dokonania tego.

Istnieją trzy sposoby na dokonanie podziału nieruchomości:

  • podział fizyczny rzeczy, o ile jest oczywiście możliwy (takie rozwiązanie nie jest dopuszczalne, gdy byłoby to sprzeczne z ustawą lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem nieruchomości albo gdyby pociągało to za sobą istotną zmianę nieruchomości lub znaczne zmniejszenie jej wartości),
  • przyznanie rzeczy na własność jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych (sąd ustala wówczas termin oraz sposób uiszczenia spłat, z uwzględnieniem, iż termin spłaty rozłożonej na raty nie może przekroczyć 10 lat, możliwe jest również bezpłatne przyznanie własności),
  • sprzedaż rzeczy i podział ceny sprzedaży (przydatne w szczególności w sytuacji, w której żaden ze współwłaścicieli nie wyraża zgody na przyznanie mu nieruchomości na własność).

Podział fizyczny nieruchomości pociąga za sobą powstanie kilku nowych i wygaśnięcie prawa własności “macierzystej” nieruchomości, a to z kolei rodzi obowiązek założenia ksiąg wieczystych dla nowopowstałych nieruchomości.

Data publikacji: 26 luty 2022
Autor: Adwokat Monika Wypych

Jak wygląda postępowanie o zniesienie współwłasności?

4-min
Call Now Button